Bllogu

Libri i Mary Motesit për Kosovën: Shqip me paskajore

Libri promovohet të mërkurën, me 11 tetor, në Londër. Ma poshtë po e sjellim pasthënien e përkthyesit Agim Morina rreth gjuhës që ka përdorë në botimin shqip.

Dy fjalë rreth përkthimit

Përkthimi i këtij libri, qysh kanë me vënë re lexuesit, ka disa ndryshime nga rregullat e vendosura në Kongresin e Drejtshkrimit (1972). Ndryshimi më i rëndësishëm, natyrisht, ësht futja në përdorim e paskajores së mirëfilltë shqipe duke përdorë trajtën e shkurtë të pjesores (fjala vjen, te foljet e rregullta: ‘me punu’, ‘me shkru’, ‘me shërby’, ‘me kry’, ‘me la’, ‘me mbajtë’, ‘me hapë’, ‘me mbledhë’, ‘me goditë’, ‘me pritë’). …

Habanera e Carmenit

Arie «L’amour est un oiseau rebelle» (Dashuria është zok rreban), e njohur shkurt si Habanera, nga opera Carmen (1875) e Georges Bizetsë:

Dashuria është zok rreban që askush s’mund ta zbusë dot, kot e ke po e ftove pranë, do të bëjë shpirti ç’i thotë.

Lutja s’bën, kërcënimi s’vlen, njëri flet shumë, tjetri zë s’nxjerr: e mua ky tjetri më pëlqen, gjë s’ka thënë, por zemrën ma ther.

Dashur—Dashuria! Dashur—Dashuria!

Dashurinë ciganët mbrunë, si cull i tyre rendin përqesh; ti mos më duaj, të dua unë. E po të desha, drojë të më kesh!

Zogu që the se kishe zënë …

Nji trohë shqip nga Qemanxhiu mbi çati

Fiddler on the Roof — Qemanxhiu mbi çati ose Violinisti mbi kulm — asht nji nga mjuziklet ma të famshme të teatrit amerikan Broadway. Nji dramë e hatashme që gërsheton humorin, kulturën, dhe historitë e dhimbshme njerëzore, Qemanxhiu përshkrun përpjekjet e jahudijve në fshatnat e Rusisë cariste me i rujtë traditat e veta, tue e përqafu njikohsisht jetën moderne dhe tue i ba ballë përndjekjes.

Mjuziklin Fidder on the Roof e kanë lujtë në skenë për herë të parë më 1964, kurse më 1971 e kanë ba dhe film — dhe kryesisht e kanë xhiru në Kroaci. Dramën e ka …

Kosova diskriminon shqiptarët

Shtetasit e huej — që rën­dom i bjen shqip­tarët e Maqe­do­nisë, Shqip­nisë Lon­di­nare, Ma­lit të Zi, ja Lugi­nës së Pre­she­vës — nuk mujnë me hy në prov­im të juris­pru­den­cës në Ko­sovë. Kët pro­vim du­het me dhanë për me u ba avokat te na.

Do jurista koso­varë po kqy­rin këto ditë me e ndry­shu li­gjin për pro­vi­min. Por ndry­shimet ish dashtë edhe me heqë kush­tin e shtet­sisë. Ky kusht i dis­kri­mi­non pa të drejtë dhe ua mo­hon kaf­shatën e go­jës juris­tave t’aftë që je­tojnë prej vi­tesh në Ko­sovë, janë nje­rëz të nder­shëm e puntorë, dhe i për­mbu­shin kush­tet tjera me hy …

«Kandidat apo kandidate»: dy fjalë për seksizmin në gjuhën shqipe

«“Mimoza, kandidat për kryetar” apo “Mimoza, kandi­date për krye­tare”? Si është mënyra e du­hur me u shkru shqip?» më pyetën.

Por ç’dome­thanë shqip ma së pari? Ka dy kup­time: (1) në gjuhën e shqip­ta­rëve; (2) kup­tue­shëm, troç. Tash, si kandi­dat edhe kandi­date janë në gjuhën e shqip­tarëve. Veç cila asht ma e kuptueshme?

Ma e kuptue­shme, dihet, asht gjuha e thjeshtë e popullit — ate që anglo­ameri­kanët e qujnë plain language. Me shkru në gjuhë të thjeshtë duhet me u shprehë sa ma shkurt, me i për­dorë fjalët ma të për­hapuna, dhe mos me shkru ashtu qysh s’kishe me thanë …

Albanija e Albinit dhe Shqipërija e Shqipëtarëvet

Mos kandidati për kryeministër të Kosovës don me e ndërru edhe kushtetutën e Shqipnisë që s’lejon referendum për «[ç]ështjet që lidhen me tërësinë territoriale»?

Udhëheqësi ma i votuem në Dardani po e njajtëson bashkimin kombtar me referendumin. I emnuemi i Vetëvendosjes për kreun e qeverisë, Albin Kurti, paska thanë rishtazi:

Ajo çfarë do të bëjmë në qeverinë e LV, është që t’i japim popullit të Kosovës të drejtën e referendumit, të cilën sot nuk e ka. E drejta për referendum është një ndër themelet e të qenit sovran. E pastaj, kur të jetë e drejta për referendum, populli i Kosovës …

Kufiri me Malin e Zi sipas së drejtës ndërkombëtare

Në dy punime akademike, ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, prof. dr. Enver Hasani, shkruan për ligjin ndërkombëtar, mënyrën si caktohen kufijtë mes shteteve, dhe marrëveshjen e Kosovës me Malin e Zi.

Këta artikuj, të përcjellë nga një shpjegim mbi prapavijën, përbëjnë një kapitull në librin e ri të autorit, Tema të zgjedhura nga e drejta dhe marrëdhëniet ndërkombëtare, që do të dalë nga shtypi muajin e ardhshëm, botim i Universitetit të Prishtinës dhe shtëpisë «Jalifat Publishing» në Hjuston, Teksas. Në të njëjtën kohë do të botohet edhe monografia tjetër e prof. Hasanit, Tema të zgjedhura nga e drejta kushtetuese.

Kapitullin për …