Gjuha zyrtare, e njisueme

Dallas, Texas — Shum miq të mij, toskë e gegë, përkrahin letërsinë në dy variantet e shkrueme, se krijimtaria e pasunon e fisniknon gjuhën shqipe. Mirpo, zyrtarisht sundon standardi i ’72-ës (që prej respektit për toskënishten e popullit, nuk due ta quej toskënishte) e jo gjuha shqipe si tansi. Mos nuk qenka e mundshme që gjuha zyrtare t’i ngërthejë të dy të folmet kryesore?

Zgjidhja që unë e kam mendue mbase nuk asht ma e përkryemja, por i shërben logjikës së bashkimit. Ka mundsi që nji fjalë me u shkrue njilloj për të dy dialektet, por me u shqiptue simbas …

Ta krasitim gjuhën: të shkurtojmë ë-ja!

Dallas, Texas — Sado t’ju pëlqejë me shkrue e me lexue shqip, vështirë asht mos me u ngatrrue me shkronjën ë. Llafi rreth gjuhës së shkrueme asht punë e ndijshme e njerzit preken, patën apo s’patën të drejtë. Por sa i përket ë-së, pakkush mundet me thanë se asht punë e koklavitun me ditë ku me përdorë. As ata që pajtohen me ndonji reformë nuk janë të paktë, por deri tash asnji ndryshim me vend nuk e ka pa dritën.

Nuk due me thanë se nuk na pëlqen ë-ja. Si shqipja asnji gjuhë nuk e përdorë. Asht si buzkuq për …

Kompleksi sllav: Evropë apo Europë?

Dallas, Texas — Disa puristë, ose siç kam dëshirë t’i quej unë, dëlirtarë të gjuhës, kambëngulin se për hir të pastërtisë së shqipes duhet me iu shmangë v-së në disa fjalë tashma ndërkombtare. Këtu mbizotnon primja e shum shkruesve të gjuhës me përdorë trajtën Europë në vend të formës standarde Evropë.

Tue qenë se unë vetë kam dalë jashtë binarëve të standardit, nuk po u baj kritikë pse nuk e ndjekin normën. Shqetsimi jem ka të bajë me arsyetimin e disave që me shkrue eu në vend të ev, sepse, siç thonë, kjo e fundit asht trajtë sllave.

Për të …

Lajthitja ekonomike e Serbisë

Reciprokimi i Kosovës ndaj ndalimit të eksporteve të saj nga Serbia mund të çojë në humbje të pariparueshme ekonomike për këtë të fundit. Edhe nëse u rikthehet qasja në tregun kosovar, prodhimet serbe mund të mos rimarrin hapin, kur të jenë zëvendësuar nga zgjedhje vendore dhe të importuara nga vende të tjera.

Prishtinë — Në përpjekje për të kundërshtuar pavarësinë e Kosovës, Beogradi mori një vendim të guximshëm më 2008: shkeli detyrimet ndaj marrëveshjes për tregti të lirë dhe ndaloi të gjitha prodhimet kosovare. Lëvizja, megjithatë, nuk pati ndikim madhor ekonomik për Serbinë, meqë fqinji i saj i ri kishte …

Makthi i një serbi të Kosovës

Ata që i sollën tmerr e lemeri shqiptarëve të Kosovës gjatë viteve ’90 u janë turrur tani serbëve në veri të Ibrit. Por Prishtina nuk do të lejojë një tjetër tragjedi brenda territorit të saj sovran

Prishtinë — Menjëherë pas dhunës në veriun e Kosovës, Serbia po bën një përpjekje të zorshme për të shfajësuar veten. Akuzon Prishtinën për tollovinë që ndodhi dhe tensionin që po vazhdon, mu ndërkohë që në terren i gjejmë zyrtarët e Beogradit, tek i vënë pengesa sundimit të ligjit.

Ministra qeverie, sekretarë shtetërorë e përfaqësues të tjerë të lartë pandehin se ndodhen në Kosovë për …

Gjuha e Kushtetutës: President apo Kryetar?

Sa është me vend që zyra më e lartë e vendit, e cila përfaqëson njësinë e popullit, të emërtohet me një fjalë e huaj? Tani që po rishikohet Kushtetuta, i duhet hedhur një vështrim edhe çështjes së gjuhës, krahas ndryshimeve të tjera të paralajmëruara.

Washington, D.C. — Pak fjalë, në pastë ndonjë, i bëjnë konkurrencë njëra-tjetrës si emërtimet kryetar dhe president. E para shqipe, e dyta e huazuar, ato paraqesin një mëdyshje për shumë prej nesh, që jo rrallë i përdorim në kuvendimet e shkrimet tona. Është mirë që kemi sinonime, por a nuk do të duhej që formalisht të …

Votimi elektronik dhe zgjedhjet presidenciale

Nëse arrin të zbatojë votimin dhe numërimin elektronik, Kosova do ta kishte më të lehtë organizimin e zgjedhjeve presidenciale sipas një sistemi preferencial, ku zgjedhësit radhisin kandidatët e tyre të parapëlqyer në vend se të përcaktohen për një të vetëm. Kësisoj, përveçse mundësohet zgjedhja e një presidenti me përkrahjen e shumicës së votuesve, praktikisht shmanget edhe nevoja për raund të dytë balotazhi bashkë me të metat e këtij sistemi dyfazësh.

Washington, D.C. — Në një tryezë të rrumbullakët kohëve të fundit, Prof. Arsim Bajrami foli për një çështje të rëndësishme të reformës zgjedhore në Kosovë. Duke fituar përkrahjen edhe të …