George Orwell, «Liria e shtypit»

Parathanie e Fermës së gjâve (Animal Farm, 1945)

Për kët libër u mendu së pari herë, sa i përket idesë qendrore, më 1937, por nuk u shkru deri kah fundi i 1943-tës. Rreth kohës kur ma në fund u shkru, ishte e qartë se do kish vështirësi të mëdha për ta botu (përkundër mungesës së tashme të librave, që siguron se çkado që mun i thuhet libër do «shitet»), dhe me at rast e shkagunë katër botues. Vetëm njani prej këtyne pati shtytje ideologjike. Dy kishin vite që botonin libra antirusë, dhe tjetri s’kish ndonji ngjyrë të vërejtshme politike. Nji …

Nga «Zoti Kryetar» i Asturiasit

Lypësat renditeshin te kuzhinat e tregut, të humbun në hijen e Katedrales s’akullt, përgjat Sheshit t’Armëve, anës së rrugëve të gjana sa deti, në qytetin që po mbetej mbrapa filikall i vetëm.

Nata i bashkonte në të njejtën kohë që i bashkonte yjet. Tuboheshin me fjetë te Porta e Zotit pa kurrgja të përbashkët pos mjerimit, tue e tru njani-tjetrin, tue i sha mosmirëditësat me mosdurimit e anmikut që lyp belá, tue u përla shumherë me bërryla e nganjiherë përtoke e me të tana, përplasje në të cilat, mbasi pështyheshin, të çartun, kafshoheshin. As jastak e as besë nuk gjeti …

Gegnishtja, grue në havale

Gegnishtja, shaje e nàle, bâ si grue n havale. E ngrata, vyshkë e thá, ká t drejta, qysh nuk ká? Ká t drejtë me vênue, kush pa e trazue: safish pênin për t kepë; sa trash brumin për petë; me e qirue a sitë pasulin; me pré a grí sapunin; për me lá lesh zhgûni; me u rrehë a hî nërfuni!

Por vêni i sáj âsht shpija, kû s un hîn jabanxhija, kû dera gjith kyçt rrin, kû drita për bire mrrîn: me rritë, me ushqye fmín, me rrogue për burrnim, mshefë si mini në skutë, tue gjallnue me tutë, …

Ambientalistët suedezë në Mirditë

Në nji zonë të Mirditës shkojnë do ambientalistë suedezë — do environment protection experts, ekspertë për mbrojtjen e kafshëve dhe mjedisit — dërgue nga Bashkimi Evropian. Bajnë takime me banorët tue folë për mjedisin dhe kafshët e egra që jetojnë andej. Mbas leksioneve u thonë banorëve a kanë ndonji pyetje.

— Ju mirë boll folët. Po ne na qitën fare ujqt, or ti! — u ishin ankue mirditorët suedezëve, — Ç’me ba, or ti? Na i shfarosën krejt gjanë e gjallë!

— Jooo… mos i vritni ujqit… me marrë do armë gjaku të posaçme, me plumba paralizues, me i gjuejtë …

Uflla pa pare…

Uflla pa pare má e omël se sheçeri

(Prizren)

Ballkanarhiv, Forzsetzung des Jachresberichtes des Instituts für rumanische Sprache, Band I, 1925, Band II, 1926, Leipzig, Herausgegeben von Prof Dr Gustav Weigand. Marrë nga ‘Diturija’ 1926.…

Dorëshkrime shqip me germa arabe

Një artikull shumë interesant i Lumo Skëndos për dorëshkrimet shqipe me germa të osmanishtes të shkrueme prej Hafëz Ali Ulqinakut. Dorëshkrimi i parë ka 191 faqe, dorëshkrimi i dytë ka 435 faqe dhe dorëshkrimi i tretë ka 133 faqe. Afërsisht, në këto tekste, kemi kemi diku rreth 20 mijë fjalë. Një punë shumë me vlerë prej kësaj trashëgimie.

Këto tekste i ka sjellë Hamdi Bushati nga Lezha, ku jetonte dhe i runte në atë kohë i biri i Hafëz Ali Ulqinakut. Jam shumë kureshtar me dijtë se a janë rujtë dikund këto dorëshkrime.

Shkarko artikullin në formatin PDF (2.9 MB)…

Déjà vu…

Dikush kishte postu në Facebook nji foto të nji fëmije që lexonte libra ulun në trotuar para peshores. E kundrova gjatë atë foto, dhe m’u duk se u ktheva mbrapa në kohë, në fëmijëninë teme! Pashë veten teme në atë foto!

Kështu kam pasë mësu edhe vete. Kështu i kam pasë ba edhe vetë detyrat e shkollës — bash në nji forme si kjo, qysh nga klasa e parë fillore, në vendlindjen time Markaj!

Sa mbaronte mësimi, me vrap na duhej të shkonim e të ruanim bagëtinë. Turr e vrap! Ashtu i bënim detyrat duke ngrahë mbas bagëtisë. Herë ndalonim …