Shqipe, o ashtë!

Ti kapton kufirin me Greqinë, futesh thellë gjer aty nga Preveza, dhe plot vendas ta kthejnë në shqip. E flasin shqipen ujë apo, siç thonë ata, flasin «shkipë» dhe ti i kupton fare mirë edhe pa qenë gjuhëtar.

Veçse kur i pyet «shqiptar je?», stepen e të thonë me murmurimë: «jo, e kam mësuar!».

Ndala njerën syresh që m’u gjegj kësisoj (e madje më tha se edhe «biltë e saj fjasën shkipë gjithë»), dhe i kallxova buzagaz:

«Nëno, dëgjo! Unë jam gjuhëtare. Ti flet me fjalë të vjetra tonat, të cilat tash s’ke nga t’i mësosh. Ti thua: biltë për …

Mëshele fjalorin

Fjalori i shqipes i vitit 1954 shënon fjalë si mëshel e i mbramë ose edhe nalt. Botimi i radhës i leksikografisë, fjalori i vitit 1980, nuk e ka asnjërën nga këto leksema. Secila prej tyre mbetet kësisoj e papërfaqësuar në fjalorin e gjuhës që këto fjalë i përdor. E qartë, vendimi për heqje vjen për shkak se zërat nuk i sugjerohen fare përdoruesit në përdorimin zyrtar të gjuhës.

I mbramë për i fundit u zhduk në fjalorin e vitit 1980, por mbeti zëri tekembrama. Cili mund të ketë qenë vendimi me e heqë kur figuron si fjalë e vetme, por …

Nana e teprimit

E kam thanë, dhe po e përsëris, na jemi nana e teprimit. I bartim do sende për së randi, pa nevojë. Reduntant, kishin me i thanë amerikanët.

Qe, për shembull, kodet postare në Dardani janë pesëshifrore, thue se kemi na vendbanime sa vetë Amerika. Zvicra e Shqipnia Londinare, që janë ma të vogla, i përdorin vetëm katër shifra, dhe u mjaftojnë.

Pastaj, tabllat e kerreve, përveç do veturave zyrtare, fillojnë krejt me zero. I kemi veç shtatë rajone, të shënueme me numra dyshifrorë, prej nji deri në shtatë. S’ka lidhje që zeroja kushton me u shtypë. S’ka as lidhje që …

Çfarë domethanie ka në gjuhën shqipe fjala ‘e-kioska’?

Kur nisi përdorimi i postelit (electronic mail, e-mail e masandej edhe email dhe imejll) më erdhi në mendje që në përkthimin shqip do të duhej me qenë postë elektronike, ashtu qysh nisi me u përdorë në fillim ma dendun e tash përdoret ma rrallë. Tue e pa se janë dy fjalë mendova se tue ndjekë shembullin e shkurtimit në anglishte e me logjikën e shqipes, fjala email mun bahej post + el. U shkrova disa miqve dhe shumica e pëlqyen atëherë ose veç ma banë qejfin. Por, me kohë, prap mbizotnuen trajtat në anglishte te përdoruesit shqiptarë. Çuditërisht, një ditë …

Veturës shqip i thonë kerr

Mjaft u ngridhuet! Ai prind që me ose pa vetëdije e mëson fëmijën se duhet me thanë veturë e jo kerr asht tue mbrumë nji krijesë të damshme për shoqninë. Sepse tue e shtrëngu me folë në nji mënyrë të caktueme, i madhi e bind të voglin se mënyra tjetër asht gabim dhe se ata që flasin ashtu nuk dijnë — pra, jan joqytetarë, të paarsimuem.

Kalamaja me prindin gojëpedant tani rritet i lumtun se din diçka ma shum se fëmijët e atyne që s’duen, s’mujnë, ose s’jan (as gjallë) për me ua mbjellë të folmen «me gramatikë». Ndërkaq, babi …

Shqipnija dhe Sërbija

Sami Frashëri vendin tonë e ka quejtë toskërisht Shqipërija. Gjergj Fishta e ka quejtë gegnisht Shqypnija. Pullat e para postare kan shkrue Shqipënija. Në gjuhën e njisueme zyrtare u ba pastaj Shqipnija.

Shqip ka shum emna si Shqipní e bukurí, Koré e rrufé, gjâ e sevdá, Pírro e Marigó. Këta mbarojnë me zanore në trajtën e pashqueme. Kur shquhen, rregulla e moçme thotë se duhet me ua shtue mbaresën -ja.

Shkruhej pra: Shqipnija e bukurija, Koreja e rrufeja, gjaja e sevdaja, Pirroja e Marigoja. Ngjashëm përdorej j-ja edhe në rasat tjera të trajtës së shqueme: prej Shqipnije e bukurije!

Traditën …

10 fjalë nga Wikilori

Qe 10 fjalë shqipe të përzgjedhura nga fjalori Wiktionary me shpjegim anglisht. Lista përfshin sleng, krahinarizma, barbarizma, fjalë të rralla, si dhe fjalë që përdoren gjërsisht në njërin vend shqiptar por jo dhe tjetrin.

1. haps

Etymology Abbreviated from hapsane, from Turkish hapishane (Arabic [script needed] (ḥabs) + Persian [script needed] (khâne)).

Noun haps f prison, penitentiary

Synonyms burg m, hapsane f, quzë f

Nxjerrë nga “http://en.wiktionary.org/w/index.php?title=haps&oldid=31909939”

2. quzë

Etymology From Serbo-Croatian ćuza, from Italian chiuso (“enclosed, locked”).

Noun quzë f (slang, chiefly Kosovo) prison, slammer

Synonyms burg m, haps m, hapsane f

Nxjerrë nga “http://en.wiktionary.org/w/index.php?title=quzë&oldid=31909936”

3. postel

Pronunciation indefinite: …