Libri i Mary Motesit për Kosovën: Shqip me paskajore

Libri promovohet të mërkurën, me 11 tetor, në Londër. Ma poshtë po e sjellim pasthënien e përkthyesit Agim Morina rreth gjuhës që ka përdorë në botimin shqip.

Dy fjalë rreth përkthimit

Përkthimi i këtij libri, qysh kanë me vënë re lexuesit, ka disa ndryshime nga rregullat e vendosura në Kongresin e Drejtshkrimit (1972). Ndryshimi më i rëndësishëm, natyrisht, ësht futja në përdorim e paskajores së mirëfilltë shqipe duke përdorë trajtën e shkurtë të pjesores (fjala vjen, te foljet e rregullta: ‘me punu’, ‘me shkru’, ‘me shërby’, ‘me kry’, ‘me la’, ‘me mbajtë’, ‘me hapë’, ‘me mbledhë’, ‘me goditë’, ‘me pritë’). …

Habanera e Carmenit

Arie «L’amour est un oiseau rebelle» (Dashuria është zok rreban), e njohur shkurt si Habanera, nga opera Carmen (1875) e Georges Bizetsë:

Dashuria është zok rreban që askush s’mund ta zbusë dot, kot e ke po e ftove pranë, do të bëjë shpirti ç’i thotë.

Lutja s’bën, kërcënimi s’vlen, njëri flet shumë, tjetri zë s’nxjerr: e mua ky tjetri më pëlqen, gjë s’ka thënë, por zemrën ma ther.

Dashur—Dashuria! Dashur—Dashuria!

Dashurinë ciganët mbrunë, si cull i tyre rendin përqesh; ti mos më duaj, të dua unë. E po të desha, drojë të më kesh!

Zogu që the se kishe zënë …

Nji trohë shqip nga Qemanxhiu mbi çati

Fiddler on the Roof — Qemanxhiu mbi çati ose Violinisti mbi kulm — asht nji nga mjuziklet ma të famshme të teatrit amerikan Broadway. Nji dramë e hatashme që gërsheton humorin, kulturën, dhe historitë e dhimbshme njerëzore, Qemanxhiu përshkrun përpjekjet e jahudijve në fshatnat e Rusisë cariste me i rujtë traditat e veta, tue e përqafu njikohsisht jetën moderne dhe tue i ba ballë përndjekjes.

Mjuziklin Fidder on the Roof e kanë lujtë në skenë për herë të parë më 1964, kurse më 1971 e kanë ba dhe film — dhe kryesisht e kanë xhiru në Kroaci. Dramën e ka …

Ferma e gjâve — Kapitulli 1

nga George Orwell

Shih: «Liria e shtypit» (Parathanie)

Zotni Xhonsi, i fermës Manor, i kish ndry kotecat për at natë, por kish qëllu shum i pitë me u kujtu me i mshelë lesat. Tue e shkungullu dritën e zjermit të fenerit, u çap nëpër oborr, i dathi çizmet te dera e pasme, e nxori të mbramën gotë birre prej bures në qilerë, dhe hypi në shtrat, ku zoja e Xhonsit tashma ish tue kërrhatë.

Me t’u ndalë dritat në dhomëgjumi, nisi nji e livritun e njifarë trazimi në tana ndërtesat e fermës. Ish përhapë fjala se gjat ditës Majori i …

Letërsi afrikane: «Aventura e dykuptimtë»

Shkrimtari Cheikh Hamidou Kane u le më 1928 në Senegal — n’at kohë, koloni e Francës. Biri i nji familje myslimane, ai e nisi shkollimin në nji mejtep, ku e mësoi Kuranin dhe përgaditej me u ba hoxhë. Por s’u ndal me aq: si i ri, vojti në Francë, ku studoi filozofi, drejtësi, dhe administratë shtetnore. Me t’u kthy n’atdhe, shërbeu si zyrtar i naltë në qeverinë e vendit, që fitoi pamvarsinë më 1960.

Nji vit ma vonë, Cheikh Hamidou Kane e botoi kryeveprën e tij L’aventure ambiguë — Aventura e dykuptimtë. Protagonisti i romanit pasqyron edhe jetën e autorit. …

Diç na u-kalp në mbretëri të… Arnautistanit

Më vjen shumë keq që ndër disa veprimtarë kulturorë ende nuk asht kriju një ndërgjegje e balancueme kombtare, një ide e një interesi të përbashkët dhe e një kufini moral, i cili nuk do të duhej me u shkapërcy kalehtaz. Kjo më erdhi në mendje — edhe një herë — kur pashë që qenka përkthy dhe asht botu në gjuhën shqipe një shkrimtar shovinist e antishqiptar serb si Milorad Pavići.

Nuk po du me folë për vlerat apo jovlerat e veprës së tij, sepse këtu nuk bahet fjalë për këtë. Po flas për personin me mendje kriminale, me ndjenja antishqiptare …

George Orwell, «Liria e shtypit»

Parathanie e Fermës së gjâve (Animal Farm, 1945)

Për kët libër u mendu së pari herë, sa i përket idesë qendrore, më 1937, por nuk u shkru deri kah fundi i 1943-tës. Rreth kohës kur ma në fund u shkru, ishte e qartë se do kish vështirësi të mëdha për ta botu (përkundër mungesës së tashme të librave, që siguron se çkado që mun i thuhet libër do «shitet»), dhe me at rast e shkagunë katër botues. Vetëm njani prej këtyne pati shtytje ideologjike. Dy kishin vite që botonin libra antirusë, dhe tjetri s’kish ndonji ngjyrë të vërejtshme politike. Nji …