«Kandidat apo kandidate»: dy fjalë për seksizmin në gjuhën shqipe

«“Mimoza, kandidat për kryetar” apo “Mimoza, kandi­date për krye­tare”? Si është mënyra e du­hur me u shkru shqip?» më pyetën.

Por ç’dome­thanë shqip ma së pari? Ka dy kup­time: (1) në gjuhën e shqip­ta­rëve; (2) kup­tue­shëm, troç. Tash, si kandi­dat edhe kandi­date janë në gjuhën e shqip­tarëve. Veç cila asht ma e kuptueshme?

Ma e kuptue­shme, dihet, asht gjuha e thjeshtë e popullit — ate që anglo­ameri­kanët e qujnë plain language. Me shkru në gjuhë të thjeshtë duhet me u shprehë sa ma shkurt, me i për­dorë fjalët ma të për­hapuna, dhe mos me shkru ashtu qysh s’kishe me thanë …

Pas referendumit: Erdoğani si Mbreti Aleksandër i Jugosllavisë

Pas referendumit: Erdoğani si Mbreti Aleksandër i Jugosllavisë

Brekziti në gjykatë

Britania do ta mbajë mend gjatë biznesmenen Gina Miller. 51-vjeçarja me prejardhje nga Gajana u priu qytetarëve që i kërkunë një gjykate me shqyrtu ecurinë e Brekzitit. Dhe gjykata u përgjigj sot, duke i thënë qeverisë se nuk mund ta nisë vetë punën me nxjerrë shtetin nga Bashkimi Evropian. Këtë duhet ta bëjë parlamenti.

Kur avokatët e dorëzunë padinë javë më parë, shumkush mendoi se britanikët e penduar po përpiqeshin me iu shmangë rezultateve të referendumit. Por znj. Miller thotë se po e kundërshton qeverinë e jo votimin popullor. Ajo e ka paditë ministrin për Brekzit — po, ka ministri …

George Orwell, «Liria e shtypit»

Parathanie e Fermës së gjâve (Animal Farm, 1945)

Për kët libër u mendu së pari herë, sa i përket idesë qendrore, më 1937, por nuk u shkru deri kah fundi i 1943-tës. Rreth kohës kur ma në fund u shkru, ishte e qartë se do kish vështirësi të mëdha për ta botu (përkundër mungesës së tashme të librave, që siguron se çkado që mun i thuhet libër do «shitet»), dhe me at rast e shkagunë katër botues. Vetëm njani prej këtyne pati shtytje ideologjike. Dy kishin vite që botonin libra antirusë, dhe tjetri s’kish ndonji ngjyrë të vërejtshme politike. Nji …

Ulërima në veshin e shurdhër

Këtij kombi që po i vrasin gratë, dhe nuk i gjejnë kurrë vrasësit. Se jeta e grave këtu s’rrit peshë. Ka gra me shumicë…

Kështu shkroi Rudina Xhunga para disa vitesh kur gratë po vriteshin, e ndërgjegjet njerëzore po binin në vorbullën e heshtjes dhe të pasigurisë, nëse gruaja ka faj edhe kur vritet.

Kjo s’mbaroi kurrë, gratë po vriten prej burrave, në sytë e pafajshëm engjëllor, midis duarve të vogla që mbrojnë fuqishëm gruan që ikën shpejtë në pafundësinë e një qielli të errët, që përqafohet paparalajmërueshëm me vdekjen, pameritueshëm poashtu, dhe ne ende po flemë. Ne flemë, ndërkohë …

Shqipja, Shkup, e shpëton shtetin

Përleshjet e armatosura në Kumanovë na i japin do mësime të vyeshme për Maqedoninë. Qe të përmbledhura në tri pika:

1. Maqedonia ka të pazgjidhur çështjen shqiptare

Atje u vranë njerëz në emër të çështjes shqiptare. S’domethënë tash se grupi militant që po i thotë vetes UÇK ka gjetë mënyrën e duhur me u shërby shqiptarëve. Por Maqedonia ka një problem që duhet zgjidhë para se dikush tjetër ta përdorë atë për qëllimet e veta.

Për dekada, qeveria në Shkup trajton shqiptarët si qytetarë të dorës së dytë, pa iu dhënë mundësi me e qujtë Maqedoninë shtet të tyre. Kjo …

A lejohet martesa gej në Kosovë?

Populli ka fitu bindjen se Kushtetuta e Kosovës e lejon martesën mes personave me gjini të njëjtë. Këtij mendimi i kanë kontribu edhe fjalët e Kryetarit të Gjykatës Kushtetuese, Prof. Enver Hasani. Gjatë një ligjërate që pati mbajtë në një universitet në Shtetet e Bashkuara, pat thanë se në kushtetutë nuk përmendet gjinia e bashkëshortëve.

Por kjo s’domethanë se një çift homoseksual mundet qysh tash me ba kunorë në Kosovë. Ndonëse e drejta e familjes dhe e martesës garantohet me kushtetutë, për këtë çështje vlen edhe ligji për familjen.

Nenit 37 i aktit më të lartë juridik thotë:

1. Në …