Libri i Mary Motesit për Kosovën: Shqip me paskajore

Libri promovohet të mërkurën, me 11 tetor, në Londër. Ma poshtë po e sjellim pasthënien e përkthyesit Agim Morina rreth gjuhës që ka përdorë në botimin shqip.

Dy fjalë rreth përkthimit

Përkthimi i këtij libri, qysh kanë me vënë re lexuesit, ka disa ndryshime nga rregullat e vendosura në Kongresin e Drejtshkrimit (1972). Ndryshimi më i rëndësishëm, natyrisht, ësht futja në përdorim e paskajores së mirëfilltë shqipe duke përdorë trajtën e shkurtë të pjesores (fjala vjen, te foljet e rregullta: ‘me punu’, ‘me shkru’, ‘me shërby’, ‘me kry’, ‘me la’, ‘me mbajtë’, ‘me hapë’, ‘me mbledhë’, ‘me goditë’, ‘me pritë’). …

Habanera e Carmenit

Arie «L’amour est un oiseau rebelle» (Dashuria është zok rreban), e njohur shkurt si Habanera, nga opera Carmen (1875) e Georges Bizetsë:

Dashuria është zok rreban që askush s’mund ta zbusë dot, kot e ke po e ftove pranë, do të bëjë shpirti ç’i thotë.

Lutja s’bën, kërcënimi s’vlen, njëri flet shumë, tjetri zë s’nxjerr: e mua ky tjetri më pëlqen, gjë s’ka thënë, por zemrën ma ther.

Dashur—Dashuria! Dashur—Dashuria!

Dashurinë ciganët mbrunë, si cull i tyre rendin përqesh; ti mos më duaj, të dua unë. E po të desha, drojë të më kesh!

Zogu që the se kishe zënë …

Nji trohë shqip nga Qemanxhiu mbi çati

Fiddler on the Roof — Qemanxhiu mbi çati ose Violinisti mbi kulm — asht nji nga mjuziklet ma të famshme të teatrit amerikan Broadway. Nji dramë e hatashme që gërsheton humorin, kulturën, dhe historitë e dhimbshme njerëzore, Qemanxhiu përshkrun përpjekjet e jahudijve në fshatnat e Rusisë cariste me i rujtë traditat e veta, tue e përqafu njikohsisht jetën moderne dhe tue i ba ballë përndjekjes.

Mjuziklin Fidder on the Roof e kanë lujtë në skenë për herë të parë më 1964, kurse më 1971 e kanë ba dhe film — dhe kryesisht e kanë xhiru në Kroaci. Dramën e ka …

Pritësi në theknajë

Pak vepra në historinë e letërsisë kanë mujtë me pasë fatin e romanit The Catcher in the Rye, i autorit Jerome David Salinger (Selinxhër).

Salingeri u lind në Niujork me 1919. I biri i nji tregtari të kamun djathnash, Salingeri u rrit në nji lagje pasanikësh në Menheten, dhe e kaloi fëmininë e vet tue u përplasë nga nji shkollë private te tjetra. Aq shum u end shkollave private sa mâ në fund prindët e tij sosën me e plasë në nji Akademi Ushtarake me 1934. Aty edhe muer diplomën e shkollës së mesme në vjetin 1936, kurse për studimet …

Vdekja e nji artisti

Nadje. S’ka nji orë që jam zgjue e nxitimthi po i kaloj rrugicat pothuej të zbrazëta të qytetit ende të fjetun. Jam nisë drejt zemrës së tij, i sigurt tue qenë se quhem Omar. Era, bash njajo çika e përdalë e Motit të Keq, seç po m’i gjen do vrima nëpër rrobat e vjetërueme me m’i futë të njëmijtit gishta të t’akullt të saj, sa të tana qimet e trupit, nji për nji, në kambë po më çohen.

Njerëzit të rrallë nëpër shesh. Nxitojnë për në vendet e punës. Trupi i nji lypsi, mbështjellë me gazeta e rrecka sipër dërrasave …

Ferma e gjâve — Kapitulli 1

nga George Orwell

Shih: «Liria e shtypit» (Parathanie)

Zotni Xhonsi, i fermës Manor, i kish ndry kotecat për at natë, por kish qëllu shum i pitë me u kujtu me i mshelë lesat. Tue e shkungullu dritën e zjermit të fenerit, u çap nëpër oborr, i dathi çizmet te dera e pasme, e nxori të mbramën gotë birre prej bures në qilerë, dhe hypi në shtrat, ku zoja e Xhonsit tashma ish tue kërrhatë.

Me t’u ndalë dritat në dhomëgjumi, nisi nji e livritun e njifarë trazimi në tana ndërtesat e fermës. Ish përhapë fjala se gjat ditës Majori i …

Letërsi afrikane: «Aventura e dykuptimtë»

Shkrimtari Cheikh Hamidou Kane u le më 1928 në Senegal — n’at kohë, koloni e Francës. Biri i nji familje myslimane, ai e nisi shkollimin në nji mejtep, ku e mësoi Kuranin dhe përgaditej me u ba hoxhë. Por s’u ndal me aq: si i ri, vojti në Francë, ku studoi filozofi, drejtësi, dhe administratë shtetnore. Me t’u kthy n’atdhe, shërbeu si zyrtar i naltë në qeverinë e vendit, që fitoi pamvarsinë më 1960.

Nji vit ma vonë, Cheikh Hamidou Kane e botoi kryeveprën e tij L’aventure ambiguë — Aventura e dykuptimtë. Protagonisti i romanit pasqyron edhe jetën e autorit. …