1 Tetori dhe shkollat shqipe

Më 1 tetor 1997, studentët kosovarë u hodhën në protestë kundër shtypjes së arsimit shqip. Serbia pushtuese mbante të uzurpuar kampusin e Universitetit të Prishtinës. Studentët shfaqën guximin me i kërku të drejtat e tyre të patjetërsueshme, duke kapërcy edhe …

Norvegjezi që lidhi Naton me UÇK-në

Sot është përvjetori i rënies së ushtarakut nor­vegjez Trond André Bolle (1968–2010), ko­mandos që shër­beu heroi­kisht në luftën e Ko­sovës, duke lidhë Naton me UÇK-në, duke zbulu caqet e armikut dhe duke ua hapë rrugën e fitores ushtarëve të Aleancës.…

UD president për 6 muaj?

Kushtetuta e Kosovës detyron deputetët të marrin pjesë në votim dhe qytetarët presin që Kuvendi të zgjedhë kryetaren e Republikës në ditët që vijnë. Por afati 6-mujor për ushtruesin e detyrës nuk e lë shtetin pa krye, edhe nëse opozita …

Kompromisi për njohje

Dardania dhe vendet fqinje (hartë politike)

Serbia duhet ta njohë Kosovën. Por njohja nuk është shërbim që Kosova duhet ta paguajë me një copë të vetes. Ka një mënyrë tjetër me zgjidhë këtë çështje.

(Vështrim i botuar në Koha.net, 16.3.2021)

Urimet nga Shtëpia e Bardhë …

Mbahu Teksas

Te kalaja e Harilaçit në Kosovë

Ky është flamuri i Teksasit, ku kam kalu një dekadë jetë me studime e punë. Teksasi është shteti i kryetarit amerikan George W. Bush, që vendosmërisht pat thënë se «mjaft domethënë mjaft, Kosova ka me qenë e pavarur».

Ndërsa këtë …

Viti 13 i pavarësisë, 2413 i Bardhylit

Hyrja e minierës së Trepçës në Stantërg (nga Ruben Neugebauer, 2015

Sot Republika e Kosovës, shteti i rilindur i Dardanisë sonë të lashtë, mbush 13 vjet. Sikur epokën tonë ta matnim prej motit kur xehetari Bardhyl përmbysi mbretin Sirra dhe u bë prijës popullor i të parëve tanë, sivjet do të …

Përvjetori i Kushtetutës së Kaçanikut

Sot është dita e Kushtetutës së Kaçanikut. Më 7 shtator 1990, delegatët e Kuvendit të Kosovës u mblodhën në qytetin ikonë pranë kufirit me Maqedoninë, për ta miratu dokumentin historik.

Armiku tashma e kishte pushtu vendin tonë dhe kish urdhëru …

Kapitullimi ndaj Serbisë

Si përfaqësues i pazgjedhun i Kosovës, Avdullahu pranoi kapitullimin ndaj Sër­bisë. T’i njehim pikat që ai nënshkroi sot n’emën të normalizimit ekonomik:

Konfirmoi si marrëveshje detyruese deklaratat e paligjshme për autostradën dhe hekurudhën Prishtinë–Beograd. Këto dokumente e trajtojnë kufinin shtetnor …

1943: Konferenca e Mukjes

Prof. dr. Isuf Luzaj (1913–2000), intelektuali shqiptar që mori pjesë në konferencë, kujtonte përpjekjet e atdhetarëve për të bashkuar forcat kundër fashizmit dhe për bashkimin kombëtar. Aktivisti Redon Veliu ka postuar këtë tekst të prof. Luzajt:

Konferenca e Mukjes, më

Pavarësia e Kosovës në GjND

Sir Michael Wood, KCMG, anëtar i Odës së Avokatëve të Anglisë dhe i Komisionit të së Drejtës Ndërkombëtare, paraqitet para GjND-së në emër të autorëve të deklaratës së pavarësisë (Frank van Beek/Capital Photos, 2009)

(English below) Më 22 korrik 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë vendosi se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk cenon të drejtën ndërkombëtare. Këtu po ndaj një fragment prej një punimi bashkautorial, ku shpjegojmë të drejtën e popullit për të vendosë …

Me termin dhe me tahmin

Kovidi në Kosovë

Mjekët e dinë se ka dy mënyra me punu: me ter­min edhe pa termin.

Kur e cakton terminin, pacienti e din se kur, për çka edhe si ka me u trajtu. Kur nuk cakton ter­min, pret në rend, por s’e …

Republika e cenuar

Kryetari serb Alekandar Vučić dhe kryetari i Kosovës Hashim Thaçi në një forum ku folën për ndryshimin e kufijve (foto: Andrei Pungovschi, 2018)

Një kryetar jopopullor, Hashim Thaçi, dhe i zgje­­dhuri i tij për krye­ministër, Av­dullah Hoti, po zhbëjnë shtetësinë koso­vare. Ata po pra­nojnë pa­ba­razinë e Ko­sovës përballë Ser­bisë dhe po i hapin rrugë Serbisë të zbatojë ligjet e veta në trua­llin tonë. …

Qeveria Kurti për reciprocitetin

Foto: Kufiri Kosovë–Serbi (prerë, Krzysztof Dudzik, 2010, me licencë CC BY-SA 3.0)

Vendimet dhe urdhëresat

Padi kundër shtrenjtimit të rrymës

Aktivistët Sami Kurteshi e Getoar Mjeku dorëzojnë padinë kundër ZRrE-së (foto: Gerolld Nikoliqi)

(përditësu) Gjykata Supreme po mban të pezulluar shtrenj­­ti­min e ener­gjisë elek­trike dhe pa­­su­­ri­­min e oligarkëve prej pagesave të po­pullit. Kjo është fitorja jonë në kon­tes­tin kun­dër Zyrës së Rre­­gu­lla­to­rit të Ener­gjisë, të cilin po e ndjek si për­fa­që­sues i bashkak­ti­vis­tit …

Rrëfimi i nanës për Kadri Zekën

Jusuf Gërvalla, Kadri Zeka, Bardhosh Gërvalla

Aty kah fundi i viteve ’70, Kadri Zeka kishte punuar në të njëjtat zyra me nanën time, të dy asokohe gazetarë në Radio-Televizionin e Prishtinës (RTP). Në ditë si kjo e sotmja, nana shpesh e kujtonte Kadriun e na fliste …

Kosova në krizë, si Gjermania në prag të nazizmit

Presidenti kosovar Hashim Thaçi në Mynih, 2018 (Münchener Sicherheitskonferenz, me licencë CC BY-SA 3.0)

Fundi i Luftës së Parë Botërore shënoi fitoren e atyre që quheshin «ide prog­resive» dhe të cilat kishin për synim kryesor dhënien e fu­qisë poli­tike sovranit (popullit si tërësi). Në emër të rikthimit të de­mo­kracisë, ndo­nëse jo të drejt­për­drejtë, pjesa …

Kushtetuesja në Hagë

Gjykata Speciale në Hagë

«Gjykata kushtetuese e ndërkombëtarizuar: Bartja e sovranitetit gjyqësor në rastin e Kosovës» titullohet punimi i autorëve prof. dr. Enver Hasani dhe dr. Getoar Mjeku, që diskutojnë themelimin dhe punën e Gjykatës Speciale, me përqendrim te drejtësia kushtetuese.

Lexo punimin

Punimi …

Dojmë Evropë, jo Ballkan

1.

Kryeministri tiranas Edi Rama thotë se Kosova po vetë­përjashtohet, ndër­sa ai po negocion njëfarë mi­ni­­­shen­geni me udhë­heqësit e Ser­bisë e Ma­qe­­do­nisë. Rama premton lëvizje të lirë duke i heqë kufijtë mes shte­teve të të ashtu­quajturit Ball­kan Perën­dimor.

Por ka …

Për një kuotë të re gjinore

Me gjetë një formulë ka­rrotë-stupc që shpër­blen partinë kur për­krah vajzat e gratë dhe e ndëshkon kur i lë prapa.

Kosova s’ka pasë as­një­herë ma shumë vaj­za e gra deputete. Dhe në asnjë palë zgje­dhje nuk kanë dalë ma shumë …

Kosova ka kushtetutë militante

Kushetuta e Republikës së Kosovës (2008)

Botu në Dialog Plus

Ajo prek bashkimin me Shqi­pë­rinë, komu­ni­tetet pakicë dhe dia­logun me Serbinë

1.

Kosova ka kushtetutë mi­li­tan­te. Ky përfundim më del nga shkrimet e ju­ris­tit të mirënjohur Gary Jacob­sohn. Ku­sh­te­tutat mi­litan­te impo­nojnë rre­gulla që nuk për­kojnë me …

Shqiptarët në Jugosllavi si hebrejtë në L2B

Laura Silber & Allan Little, Yugoslavia: Death of a Nation (Penguin 1997)

Gjithmonë me rëndësi me rikujtu historinë e Evropës së vjetër, veçanërisht kapitujt e hidhët. Yugoslavia: Death of a Nation (Jugosllavia: Vdekja e një shteti), i autorëve Laura Silber dhe Allan Little, është një ndër libër ma të vlerësuar rreth shpërbërjes …

Përkujtim: Anton Çetta (1920–1995)

Plaku i urtë Anton Çetta, diku rreth vitit 1990 (VOAL.ch)

Mësues, dijetar, profesor dhe studiues i letërsisë e folklorit — plaku i urtë Anton Çetta vdiq më 2 nëntor 1995.

Anton Çetta u le më 1920 në Gjakovë dhe u rrit në Prizren. Por shkollën e mesme e kreu në …

Dëshmorët e Nëntorit

Njoftim për vrasjen e veprimtarëve Afrim Zhitia, Fahri Fazliu dhe Bedri Sokoli — buletini Rruga e Lirisë, nr. 6/1989, digjitizu nga Pashtriku.org

Rruga e Lirisë dhe Zëri i Kosovës përhapnin fjalën e guximshme të atdhetarëve në ditët e vështira të pushtimit. Afrimi, Fahriu e Bedriu punonin për çlirimin e atdheut, për Kosovën republikë, dhe bashkimin e trojeve tona.

Më 1 nëntor 1989, …

Kosova është republikë parlamentare

Kuvendi i Kosovës (Arian Asllani, 2009, CC BY-SA 3.0)

Kosova është republikë parlamentare. Për këtë s’ka mëdyshje, ani pse studentat e juri­dikut ndëshkohen pa faj nëse përgjigjen kështu në provim.

Kur administratorët ndërkombëtarë dhe udhë­­heqësit vendorë ngritën institucionet e vetëqeverisjes në Kosovën e pasluftës, ata zgjodhën sistemin parlamentar. Thelbi …

Plaçka e Z-së

«Ofertën më të mirë në botë, na ta shkelim me rrotë», mburrej një kompani që rishet shërbime të telefonisë. Ofertat shkojnë e vijnë, por çka na ka mbetë sot është rrjeti i dërrmuar i telefonisë mobile, thirrjet e humbura e …

Futbolli është gjithçka

Ka kohë që mediat britanike nuk më kanë kërkuar të shkruaj për to apo të intervistohem. Kur ndodhë një gjë e tillë, punët në Kosovë e më gjërë, nuk janë mirë.

Dje, për herë të parë jam intervistuar për shkak …

Qe qysh me u regjistru

Voto me postë prej jashtë shtetit. Afati me u regjistru/apliku është 10 shtatori 2019.

Mundesh me u regjistru nëse:
— je shtetas i Kosovës
— ke lindë në Kosovë
— prindi yt ka lindë në Kosovë
— prindi yt …

Fëmijë për botë

Djalë me biçikletë në Gjakovë (Fjollë Ramadani, 2018)

— Paskemi ba fëmijë për botë, mor bir. Nuk bahet ky vend. Këta që e kanë kapë, nuk shka­pen kurrë. Ka mbaru, ka marrë fund.

Plaku që më flet pi kafe dhe më shikon drejt në sy. Ai e plaka …

Lutjet s’e turpërojnë Albinin

Foto-kolazh: Isa Mustafa në Kongresin e Partisë Popullore Evropiane në Madrid (PPE, 2015, në Flickr, me licencë CC BY 2.0) dhe Albin Kurti në një tryezë për të drejtat e njeriut dhe pakicave (Arianit Dobroshi, 2017, në Wikimedia, me licencë CC BY-SA 4.0)

Një politikan at­dhe­tar nuk ko­ri­tet kur për­­gjëron rivalët me ba­sh­kë­­punu për të mi­­rën e vendit. As ia ul vetes vle­f­tën në treg. Pa­zari politik është ti­par i shtetit të ka­­pur, dhe udhë­­he­që­si i hir­­shëm nuk e pra­­non atë.

Pas sa …

Krejt kryeministrat e Kosovës

25 veta — 24 burra dhe 1 grua — e kanë ushtru detyrën e kreut të qeve­risë së Ko­sovës në historinë moderne. Titulli, kom­pe­ten­cat dhe mandati kanë ndryshu nëpër kohë.

Të parin po e njehim Ymer Drini-Priz­renin, kreun e Lidhjes …

Rasti i kryeministrit të shkojë në Kushtetuese

Juristi Durim Berisha e ka lutë Avo­katin e Popu­llit t’i sfidojë vendimet që qeveria ka marrë pas dorë­heq­jes së krye­minis­trit Ra­mush Haradinaj.

Ankesa e dorëzuar sot thotë se z. Haradinaj ka dhënë dorë­heqje të parevo­kue­sh­me, dhe tani është ish-krye­mi­nistër. Rrje­dhi­misht, …

Haga, fëmija rom dhe faji ynë

Një baner në sheshin e Prishtinës përkrah Ramush Haradinajt gjatë gjykimit në Hagë më 2010 (Quinn Dombrowski, në Flickr, me licensë CC BY-SA 2.0)

Vetë e kemi fajin. E dijnë që as dojmë as mujmë ma mirë, dhe tash na grahin qysh t’u teket.

Sot krye­ministri ko­so­var Ramush Hara­dinaj dha dorëheqje se Spe­cialja e paska thirrë në Hagë si të dyshuem, ani pse ai …

E drejta e luftës në librin e Enver Hasanit

Prof. Enver Hasani në emisionin Rubikon në KTV

Në vazhdën e debatit për luftën e drejtë dhe të pastër të UÇK-së, për­gjigje të mprehta na jep ar­ti­ku­lli i shkruar dy dekada më parë, «Një vë­sh­t­rim mbi të drejtën ndër­­ko­mbëtare të luftës në dritën e ko­n­­flik­tit të ar­ma­­to­sur në …

Gazeta Rilindja në Ditën e Çlirimit

Fëmijët shqiptarë përshëndesin helikopterin e Natos që zbarkon pranë palestrës 1 Tetori në Prishtinë (Jukka Male, 1999)

Të nesërmen e nënshkrimit të Marrëveshjes së Kumanovës, e cila i dha fund luftës në Kosovë, u nisa me autobusin e parë nga Struga për Shkup.

Kisha kohë që nuk kisha ushtruar profesionin tim të gazetarit, pas një përvoje unike …

Marrí fundjave: prokurorët, kufijtë, futbollistat

Këshilli Prourorial?

1.

Prokurorët nuk e dijnë se ç’punë kryjnë. Këshilli Prokurorial lëshoi dje nji kum­tesë ku e porositi pushtetin ligjvënës mos me ndërhy në pamvarësinë e gjyqë­sorit. Kumtesa qe reagim ndaj deputetit Rexhep Selimi që ka thanë se tok me qe­verinë …

Orari i kombëtareve tona

Para ndeshjes miqësore Kosovë–Danimarkë, në stadiumin Fadil Vokrri të Prishtinës (2019)

Këtë javë fillunë cilësimet për kampionatin evropian në futboll UEFA Euro 2020, që do të mbahet anekand kontinentit. Shqiptarët, të ndarë në disa shtete, kanë dy ekipe kombëtare: Dardania apo Kosova lun në grupin A, kurse Shqipëria lun në H. …

Syla i motit tonë

Muzg i vranët në Prishtinë (nga Plator Gashi, 2019)
«Sylë Tahirsyla tregon se kur do të bjerë shi» pa pritë m’pllakosën frikë, ankth, e mërzi, mi se s’un shoh as fusha, dete e male po tash as bukurinë e kaltër vertikale. do i bijnë murit me krye, e do…

50 vjet Kosovë, pa Metohi

Ligji për zbatimin e Ligjës kushtetuese: Nenet 12 e 13 përmendin ndërrimin e emnit dhe shfuqizimin e Statutit me emën të vjetër

Më 24 fror 1969, deputetët në Prishtinë mira­tunë Ligjën ku­sh­te­tuese, e cila i dha fund zyr­ta­risht emërtimin kundra­vers Kosovë-Metohi.

Krahina e atëhershme e Jugosllavisë do të quhej vetëm Kosovë, tue flakë tej bino­min kolonial që qe vendosë mbas rianeksimit më …

«E drejta kushtetuese» nga Enver Hasani (PDF)

Ish-kryegjyqtari i Kosovës ka bo­tuar një libër të plotë kri­tike ndaj një teksti më­si­­mor të së drej­tës ku­­sh­te­tu­ese.

Prof. Enver Hasani, pe­da­gog në Fa­­kul­­tetin Juri­dik të Universitetit të Prish­ti­nës, shpje­gon arsy­en për li­brin e tij, titu­lluar E drej­ta kush­­tetuese: Studim

Letër Serbisë

E dashur Serbi,

Çfarë i bëre Ukshin Hotit?

Në ç’vend prehet ai? Ç’i bëre trupit të tij?

A të kujtohen sytë e tij prej filozofi të lashtë dhe hunda e tij shkabë?

Ç’të tha ty në çastet derisa po vdiste?…

Kthimet sërbe

Revista D.M.Th., Nju-Jork, 7 dhjetor 1999, nr. 2, fq. 5

Ky artikull asht shkru në nandor 1999 dhe asht botu me 7 dhjetor si editorial në numrin revistën D.M.Th. të cilën e përgatiste dhe e botonte miku im, Skënder Miftari, në Nju-Jork. Po e lexoj dhe po habitem! Athu a …

Futbolli i kombëtareve

Kosova-UEFA (Blerim Uka, 2012)

Çka asht puna e Ligës së Kombeve? Po e shoh që edhe shum ithtarë të futbollit s’po e marrin vesh. Qe. Ekipet kom­bë­tare ose për­faqë­suese evropiane lujnë ndeshje për këto gara:

(1) Kupa e Botës
(2) Kampionati Evropian
(3) …

Marrëveshja e EULEX-it është punë e kryer

Presidenti i Kosovës ka kërkuar Gjykatës Kush­te­tu­ese ta kë­shi­llojë nëse let­rat e këm­byera si­vjet me BE-në për vijimin e mandatit të EULEX-it duhet të rati­fikohen në Kuvend (KO 131/18). Kër­kesa duhet refuzuar, sepse nuk paraqet çësh­t­je kush­te­tuese sqa­ri­mi i së …

Krejt rrafsh

Prishtina âsht gropa-gropa. Por krejt rrafsh ta bâj­shin. Ti fol çka të dush, ata veç «po, po» dijshin. Pleqt, plakat, bu­rrat, gratë, katun­darët, qyte­tarët, zibi­dijtë, funk­sionerat…

Nejse, jo bash krejt! Ka pasë për­ja­sh­­time. Na shoq­nia e ngu­shtë, si të rij …

Rrëfimet e një mësuesi

Kalova kah shkolla e serbëve. Mu para hyrjes krye­sore kishte ar­dhur një kami­on me dru. Ata e shkar­kuan shpejt dhe e çuan prapa godi­nës në një depo të vogël që ishte ngji­tur me shko­llën e ser­bë­ve. Tymi ngji­tej lart në …

Obituar: Adem Demaçi (1936–2018)

Ka vdekë Adem Demaçi, shkrim­tari dhe re­vo­lu­cio­nari shqiptar i Ko­so­vës që kaloi 28 vjet burg si i bur­go­sur i ndër­gje­gjes. Demaçi e ka kundër­shtu regji­min komu­nist jugo­sllav dhe ka besu në të drejtën e Kosovës për vetë­vendosje.

Demaçi u burgos …

Enveri i Shqipnisë dhe Enveri i Kosovës: Dualizmi i historisë dhe mitit

«Jemi tue folë për dy En­ver Ho­xha. […] Një asht En­ver Hoxha i Shqip­nisë dhe një tje­­tër asht Enver Ho­xha i Ko­sovës», shkrun Agim Mo­rina, në për­pjek­je me shpje­gu adhu­ri­min e di­kur­shëm të ko­so­va­rë­ve për dik­ta­to­rin shqiptar.

Dallimi mes …

Agoni i pilarës

(tregim i shkurtë)

Zoja Antonetë, myshterikja jeme e rregullt – veç e jemja ka qenë – më do­ket sa pat dalë në pe­n­sion. Por ka qenë damë. I thoj­shin cërna­gorkë, ndo­nëse ish kroate e Tivarit… a ndo­shta edhe shqip­tarkë, çka …

Në nji foto të vjetër

Unë e Ben Dida (2008)

Unë e Bendida, n’lule të rinisë
me gishta përpjetë, n’kërkim të lirisë
pak nër blic t’shkrepun
prej dostit syretxhí
pak nën dritë të Hanës
që rrezojke përmí
por shum të pakalitun
në shtigje t’gjuetisë
n’nji rrugë t’lagjes Dardania
n’Prishtinë …

Neutral ndaj statusit

Nji dost të moçëm e pashë,
e pyeta, “A po më njeh?”
“Eh, unë jam neutrallno.
A nuk je kah e sheh?”

Shkova deri në bankë,
me kqyrë për kredi:
përgjigjja neutrallno
për kerr e për shpi.

Dhe me gazdën …

Kosova diskriminon shqiptarët

Ligji për provimin e jurisprudencës

Shtetasit e huej — që rën­dom i bjen shqip­tarët e Maqe­do­nisë, Shqip­nisë Lon­­di­nare, Ma­lit të Zi, ja Lugi­nës së Pre­she­vës — nuk mujnë me hy në prov­im të juris­­pru­den­cës në Ko­sovë. Kët pro­vim du­het me dhanë për me u ba …

«Kandidat apo kandidate»: dy fjalë për seksizmin në gjuhën shqipe

Mural feminist (Foto: Robin Javier, 2012)

«“Mimoza, kandidat për kryetar” apo “Mimoza, kandi­date për krye­tare”? Si është mënyra e du­hur me u shkru shqip?» më pyetën.

Por ç’dome­thanë shqip ma së pari? Ka dy kup­time: (1) në gjuhën e shqip­ta­rëve; (2) kup­tue­shëm, troç. Tash, si kandi­dat

Demokracia që përligj autokratin

Zgjedhjet për kryetar të Sërbisë (1992)

Unë besoj te demokracia dialektike, jo te ajo robotike!

Populli, demosi po mendohet si thellësisht i dëlirë, i pasherr e i pafaj dhe se çdoherë vepron me nder e me mend. Historia na tregon tjetërçka: populli e zgjodhi Hitlerin, Putinin, …

Nana e teprimit

E kam thanë, dhe po e përsëris, na jemi nana e teprimit. I bartim do sende për së randi, pa nevojë. Reduntant, kishin me i thanë amerikanët.

Qe, për shembull, kodet postare në Dardani janë pesëshifrore, thue se kemi …

Suksesi që dëshmon mossuksesin

Foto: DanRho (CC BY-SA 4.0)

Facebooku asht bombardu prej komenteve krenare për suksesin e Majlinda Kelmendit. Xhudistja në kategorinë e femnave deri në 52 kilogramë fitoi medaljen e artë në Kampionatin Evropian.

Por xhudo nuk asht sport popullor! Përkundrazi, asht nji ndër sportet ma jopopullore …