Standardi dhe gegnishtja

Nji natyrë përfundimtare dhe e pandryshueshme e gjuhës, cilado ajo, thjesht nuk ekziston. Prurjet, si krejt risimet e ndryshimet në gjuhë, varen veç nga besojmat e përpjekjet njerëzore. Ç’mendësi kemi sot lidhur me hapjen e mëtejme të standardit ndaj prurjeve prej gegnishtes?

Ngjallin kureshtje rezultatet nga nji anketë që, ndonëse nuk synon me e njohtë imtësisht këtë çështje, na i jep do të dhëna interesante për shqyrtim. Anketa është kry nga kompania ndërkombëtare IPSOS në gjysmën e dytë të vitit 2011 për nevojat e Universitetit të Oslos. Ndër qinda pyetjet për çështje etnie, politike, feje, historie e demografie, figuron edhe …

Shqipe, o ashtë!

Ti kapton kufirin me Greqinë, futesh thellë gjer aty nga Preveza, dhe plot vendas ta kthejnë në shqip. E flasin shqipen ujë apo, siç thonë ata, flasin «shkipë» dhe ti i kupton fare mirë edhe pa qenë gjuhëtar.

Veçse kur i pyet «shqiptar je?», stepen e të thonë me murmurimë: «jo, e kam mësuar!».

Ndala njerën syresh që m’u gjegj kësisoj (e madje më tha se edhe «biltë e saj fjasën shkipë gjithë»), dhe i kallxova buzagaz:

«Nëno, dëgjo! Unë jam gjuhëtare. Ti flet me fjalë të vjetra tonat, të cilat tash s’ke nga t’i mësosh. Ti thua: biltë për …

Vakia e Sherrit dhe Vakia e Hajrit

Me 15 qershor 1826, në Stamboll, ndodhi ajo që nuk e kishte mendu kush. Ndër shqiptarë ka me u njohë si Vaka-i Şerriyye (Vakia e Sherrit), ndërsa në Stamboll u qujt Vaka-i Hayriye (Vakia e Hajrit). 135 mijë jeniçerë ngritën krye kundër vendimit të Sulltan Mahmudit II për demobilizimin e jeniçerëve për me i zavendësu këta me një ushtri moderne.

Sulltani e bani këtë për shumë arsye. Jeniçerët kishin zanë pozita shumë të randësishme dhe kishin marrë në dorë fuqi të madhe. Aq të madhe sa përcaktonin edhe kush mun bahej sulltan e kush jo, kush e përbante qeverinë e …

Turqia, vend demokratik?

Si pasojë e përpjekjes për një grusht shteti në Turqi, nëpër rrjetet shoqërore po diskutohet gjerësisht mbi Turqinë dhe politikën e saj. Një prej gjërave që bie në sy është se kundërshtarët e grushtit të shtetit – që nuk janë vetëm përkrahësit e kryetarit Recep Tayyip Erdoğan – thonë që qeveria turke është qeveri “demokratike”, dhe rrjedhimisht ka legjitimitet qeverisës.

Te kjo pikë duhet të ndalemi pak: çfarë do të thotë demokraci në radhë të parë?

Tani demokracia në kuptimin e parë të saj do të thotë “sundim i popullit” ose më kontekstualisht “sundim i shumicës” (nga greqishtja e lashtë …

Kufini në flamur

A i ndryshon simbolet shtetnore marrëveshja për kufinin me Malin e Zi?

Flamurin që e kam përdorë këtu e kam marrë prej Wikipedisë. Ai përputhet thujse plotsisht me versionin zyrtar në sajtin e kryeministrit, por i thekson ma mirë kufijtë e vendit.

Kështu po del se flamuri nuk i ka sakt as vijat që i cakton marrëveshja e vitit të kaluem e as kufijtë e përshkruem prej kundërshtarëve të marrëveshjes.

Për kët çashtje kanë folë ma parë edhe në nji raport të KlanKosovës. Dizajnuesi thotë se ka tri versione të flamurit me harta të ndryshme.

Natyrisht, nji vepër arti si …

Feja e vizatuar

Debatet mbi fenë dhe praktikimin e saj si dhe mungesën e saj zakonisht janë emocionale dhe shpërfillin (injorojnë) shumëllojshmërinë e praktikave fetare. Praktikimi i fesë nuk është bardh e zi, por ka shumë nuanca.

Jo vetëm që ka dallime mes njerëzëve të ndryshëm të cilët identifikohen me një fe (p.sh., mysliman, katolik), por një person mund të ndryshojë nivelin e religjiozitetit brenda disa muajve apo edhe javëve. Për më tepër, gjërat koklaviten edhe më shumë kur dihet se ka persona që praktikojnë rite fetare por që nuk kanë besim fetar.

Duke u munduar t’i kap këto dallime e nuanca të …

Dhunimi i dytë i Srebrenicës

Gjenocidi në Srebrenicë u krye nga nacionalistë fetarë serbë, me bekimin e kishës kristiane serbe. Viktimë ishte popullsia më sekulariste atëbotë në Europë, boshnjakët. Islamizmi falso i përkujtimeve të sotme e shtrembëron këtë të vërtetë historike, e përbën dhunim të dytë fetar mbi viktimat e një gjenocidi.

Dr Iljaz Pilav ishte 28 vjeç kur serbët hynë në Srebrenica. Ai kish shërbyer aty për muaj me radhë si mjek në kushte pothuaj jonjerëzore, një nga 5 doktorët e mbetur për mbi 50 mijë banorë të enklavës së rrethuar nga serbët.

«S’kishim instrumente, s’kishim anestetikë, s’kishim antibiotikë, s’kishim gjë prej gjëje», kujtohet …